Antibioticagebruik in de veehouderij staat in het middelpunt van de belangstelling. De regering wenst het gebruik van antibiotica in 2013 terug te brengen naar het niveau van 1999. Dat is een halvering van het huidige verbruik. Geen eenvoudige klus, aangezien er tal van spelers bij betrokken zijn (dierenartsen, voeradviseurs, pharmacie en veehouders) die gezamenlijk tot een oplossing moeten komen.
“Het project Gezond Groeien gaat uit van de gedachte dat de reductie van antibioticagebruik in de varkenshouderij alleen haalbaar is bij een algehele bedrijfsoptimalisatie,” vertelt Mireille Gijsberts, verbonden aan HAS KennisTransfer en projectleider van het initiatief. “Dit vraagt in de eerste plaats om een verandering in houding, gedrag en managementaanpak. Maar we kijken ook naar slimme toepassingen, zoals betere voeders, hygiëne maatregelen, genetische keuzes of een ander stalsysteem, die de industrie kan ontwikkelen om ondernemers te helpen die veranderingen te realiseren.”
Omdat het project gericht is op de gehele sector, zijn er veel verschillende partijen bij betrokken. Naast vier zelfstandige varkenshouders, nemen ook voerfabrikant Fransen Gerrits, dierenartsencombinatie DAC Aadal en farmaceut Intervet Schering Plough deel aan het project.
License to Produce (Fransen Gerrits)
Het gebruik van medicinale voeders (voeders met antibiotica) verhult vaak het echte probleem op een veehouderijbedrijf. Bovendien krijgen dan ook gezonde dieren antibiotica toegediend. Binnen het project wordt beoogd deze groep antibiotica sterk te verminderen. Een business kans voor Huub Fransen van voederfabrikant Fransen Gerrits. Het mes snijdt volgens hem aan twee kanten: een verbetering van de technische resultaten van de klanten en het profileren van hun proactieve, betrokken houding richting de sector. “Gezond Groeien is een uniek project. We benaderen antibioticareductie nu zowel vanuit het perspectief van de voerproducent, de varkenshouder als de gezondheidszorg. Zo creëren we een breed draagvlak. Door onze betrokkenheid laten we zien dat we de problemen in de sector onderkennen en serieus nemen. De kennis die we vergaren, wordt gedeeld met een ieder die er belang bij heeft. Doel is om er samen beter te worden.”
Marktpotentieel onderzoeksfaciliteit (DAC Aadal)
Het monitoren van diergezondheid en hygiëne wordt steeds belangrijker. DAC Aadal speelt hierop in met een commercieel opgezet onderzoekslaboratorium. Gezond Groeien geeft input aan de ontwikkeling van die faciliteit. Jan van Vuren, dierenarts, bij DAC Aadal, licht toe: “Het mooie van dit project is dat er meerdere disciplines bij betrokken zijn. We zijn gestart met een nul-meting, waarin we o.a. de slachtlijn, hygiënemonsters, werkwijze en behandelmethodes onder de loep hebben genomen. Varkenshouders krijgen echt een spiegel voorgehouden. Ze zien hoe zij het zelf doen ten opzichte van anderen. Het projectteam geeft handige adviezen, die direct in de praktijk kunnen worden gebracht. Er is veel discussie en kennisoverdracht. Het is immers een continue proces van leren en verbeteren. Maar het is vanaf het begin al leerzaam.”
Ontwikkeling managementtool varkenshouderij (Intervet Schering Plough)
Intervet Schering Plough is momenteel bezig met de doorontwikkeling van het begeleidingssysteem ResPig, een protocollaire aanpak van gezondheidsproblemen in de varkenshouderij, op de specifieke Nederlandse situatie waarbij antibioticagebruik één van de aandachtspunten zal worden. Gezond Groeien levert input voor de doorontwikkeling van deze tool. Victor Geurts, dierenarts bij Intervet Schering Plough, vertelt: “Varkenshouderijen die hun antibioticagebruik willen reduceren moeten uiteindelijk economisch dezelfde resultaten behalen of betere natuurlijk. Intervet ondersteunt de varkenshouders hierin met ResPig, een tool die objectief en structureel de gezondheidssituatie op het bedrijf meet. Dit gebeurt o.a. aan de hand van bloedonderzoek en waarnemingen, gericht op de klinische problematiek in de stal. ResPig is in de eerste plaats gericht op het inventariseren en voorkomen van problemen. Het systeem inventariseert risicofactoren voor gezondheidsproblemen zoals klimaat, overbezetting, het verplaatsen van de dieren enzovoorts. Op basis van de metingen bij de varkenshouder wordt een gezondheidsscore en een biosecurity score vastgesteld. Per meting worden veranderingen in kaart gebracht en gerelateerd aan het antibioticagebruik. De deelname aan Gezond Groeien levert Intervet dus waardevolle data, waarmee ResPig verder kan worden ontwikkeld.”
Bij de varkenshouder zelf
Door optimalisatie van de bedrijfsvoering op een viertal varkensbedrijven, gaat het projectteam na in hoeverre het antibioticumgebruik op deze bedrijven te verminderen is. Ook is het dé praktijkomgeving waarin nieuwe toepassingen getoetst kunnen worden op economische haalbaarheid. Varkenshouder Ad van Duijnhoven sloot zich ruim anderhalf jaar geleden aan bij het projectteam. In eerste instantie gebeurde dat op advies van zijn dierenarts. “Als varkenshouder ben je je bewust van het probleem, maar je voelt je soms ook met de rug tegen de muur gezet. Je moet veranderen, maar ook een gezond bedrijf runnen. Het project drukt je met de neus op de feiten. Dat is best confronterend, zeker ten aanzien van collega-varkenshouders. Maar ook super leerzaam. Ik ben al heel lang varkenshouder en wil dit ook graag blijven. Als je niks verandert, blijf je steeds tegen dezelfde problemen aanlopen. Het gaat niet van de ene dag op de andere, het is een cultuuromslag, een langzaam proces. Ik merk dat die bewustwording aan het groeien is, bij mezelf en bij mijn medewerkers.”
Gezond Groeien dient als showcase voor de gehele varkenshouderij. Het project toont de varkenshouder welke acties er ondernomen kunnen worden om antibioticagebruik te verminderen.
Het project ‘Gezond Groeien’ is ontstaan vanuit het Zoönose Innovatiecluster (ZIC) van Fhealinc en wordt uitgevoerd door HAS KennisTransfer in opdracht van Fransen Gerrits en DAC Aadal. Het ZIC en het project Gezond Groeien zijn mede mogelijk gemaakt door financiële steun van de 5-Sterrenregio.
Voor informatie kunt u contact opnemen met projectleider Mireille Gijsberts tel. 073-692 36 37 of via gim@hasdb.nl
De datum van het agenda-item:
De plaats waar het evenement plaatsvindt: